ریسک مالی
والبی بلاگ » آرشیو پست ها » آموزش » آشنایی با ریسک مالی (Financial risk) و انواع آن
آموزش آموزش تريد و سرمایه گذاری

آشنایی با ریسک مالی (Financial risk) و انواع آن

ریسک مالی چیست؟

به طور خلاصه منظور از ریسک مالی ، احتمال (خطر) از دست دادن پول یا دارایی های ارزشمند است. در بازارهای مالی مانند بازار کریپتوکارنسی نیز به میزان پولی که ممکن است در زمان ترید یا سرمایه گذاری از دست برود ریسک می گویند. در واقع ریسک تنها احتمال ایجاد زیان در آینده است. یعنی تمامی سرویس های تراکنش یا شرکت های مالی همیشه در خطر (ریسک) انواع زیان هستند. این ریسک ها در زمینه های مختلف از جمله بازارهای مالی، سازمان های مدیریت کسب و کار یا نهادهای قانونگذار ایجاد می شوند.

به فرایند نشان دادن واکنش در برابر ریسک، مدیریت ریسک می گویند. اما قبل از شروع مدیریت ریسک لازم است تا با انواع آن آشنا شوید. این ریسک ها را می توان به شکل های مختلف تعریف کرده و در دسته بندی های متفاوتی قرار داد. ریسک های مدنظر ما، ریسک های سرمایه گذاری، عملیاتی، تطبیق و سیستمیک هستند.

انواع ریسک های مالی

همانطور که گفته شد، ریسک های مالی را می توان به چهار دسته عمده تقسیم کرد که در پایین بدان خواهیم پرداخت.

ریسک سرمایه گذاری (Investment risk)

همانطور که از نام آن مشخص است، ریسک های سرمایه گذاری مربوط به فعالیت های سرمایه گذاری و ترید می شود. انواع مختلفی ریسک سرمایه گذاری وجود دارد اما اکثر آنها به دلیل نوسان بازار ایجاد می شوند. از جمله ریسک های مالی می توان به ریسک های بازار، نقدشوندگی و اعتباری اشاره کرد.

ریسک بازار (Market risk)

ریسک بازار وابسته به نوسان قیمت یک دارایی و عدم ثبات آن است. یعنی همیشه در خرید سهام، ریسک نوسان قیمت وجود دارد و ممکن است قیمت ها نسبت به زمان خرید افت کنند.

اولین اقدام در مدیریت ریسک باید پیش بینی میزان ضرر احتمالی باشد. سپس در قدم دوم باید یک استراتژی طرح شود تا سرمایه گذار بتواند در برابر رفتار بازار واکنش صحیحی نشان دهد.

سرمایه گذاران معمولا با ریسک های مستقیم و غیر مستقیم بازار مواجه می شوند. ریسک مستقیم زمانی ایجاد می شود که رفتار بازار بر خلاف انتظار (رشد) باشد. مانند زمانی که قیمت دارایی پس از خرید افت کند.

اما ریسک غیر مستقیم بازار در مواقعی ایجاد می شود که دارایی مورد نظر یک ریسک ثانویه داشته باشد. برای مثال در بازارهای بورس، ریسک شاخص بهره معمولا به طور غیر مستقیم بر روی قیمت سهام تاثیر می گذارد. یعنی با خرید سهام از یک شرکت، قیمت دارایی ها به طور غیر مستقیم تحت تاثیر شاخص های نوسانی بهره قرار می گیرد. با افزایش شاخص های بهره، رشد و حفظ سودمندی برای شرکت نیز دشوار خواهد بود. همچنین، سرمایه گذاران بیشتری نیز اقدام به فروش سهام خواهند کرد تا بدهی های خود را پرداخت و از هزینه های ناشی از عدم پرداخت بدهی جلوگیری کنند.

البته تاثیر شاخص های بهره بر روی بازارهای مالی می تواند مستقیم یا غیر مستقیم باشد. در حالی که تاثیر این شاخص ها بر بورس غیر مستقیم است، اما تاثیر مستقیمی بر روی اوراق بهادار و سهام هایی با درآمد ثابت خواهند داشت.

ریسک نقدشوندگی (Liquidity risk)

ریسک نقدشوندگی زمانی ایجاد می شود که قیمت دارایی تا مدتی ثابت باشد و افزایش نیابد (مثلا 10 دلار) و تریدرها نتوانند در زمان دلخواه اقدام به فروش کنند. البته اگر حجم دارایی زیاد باشد (مثلا 10000 دلار)، افراد بیشتری پیدا می شوند که دارایی های شما را با قیمت 10 دلار خریداری کنند (نقدشوندگی بالا). اما در صورتی که تعداد دارایی ها کم باشد، شخص مجبور می شود آنها را با قیمت کمتری بفروشد.

ریسک اعتباری (Credit Risk)

ریسک اعتباری زمانی ایجاد می شود که پول قرض گرفته شده به شخص وام دهنده پس داده نشود. یعنی همیشه شخص وام دهنده در معرض ریسک دریافت نکردن پول و ضررهای احتمالی است.

بر این اساس اگر میزان ریسک اعتباری یک کشور افزایش یابد، ممکن است بحران مالی رخ دهد. بدترین بحران مالی در 90 سال اخیر (در سال 2008) نیز تا اندازه ای به دلیل گسترش میزان ریسک اعتباری جهانی بوده است.

در آن زمان، بانک های آمریکا چندین میلیون فقره وام به صدها شخص و نهاد داده بود. وقتی که شرکت Lehman Brothers بدهی های خود را پرداخت نکرد، ریسک اعتبار جهانی شدیدا افزایش یافت و باعث بحران مالی و رکود بزرگ شد.

ریسک عملیاتی (Operational Risk)

ریسک عملیاتی می تواند از طریق ایجاد اختلال در پردازش، سیستم ها یا دستورالعمل ها به دلیل خطاهای انسانی یا فعالیت های خرابکارانه عمدی ایجاد شود.

برای کاهش ریسک های عملیاتی، شرکت ها باید بررسی های امنیتی دوره ای را همزمان با استفاده از دستورالعمل های قوی و مدیریت داخلی موثر انجام دهند.

در گذشته بسیار پیش آمده که کارکنان یک شرکت بدون کسب اجازه، سرمایه شرکت را ترید کرده و باعث ایجاد خسارت مالی شدید جهانی (به خصوص در صنعت بانکداری) شده اند. (به این نوع فعالیت “ترید غیر مجاز” می گویند).

همچنین ممکن است خطاهای عملیاتی به دلیل تاثیر غیر مستقیم رخدادهای خارجی باشد. مانند زلزله، طوفان و دیگر بلایای طبیعی.

ریسک مالی تطبیق (Compliance Risk)

زمانی که یک شرکت یا موسسه از قوانین و مقررات سرپیچی کند، ریسک تطبیق ایجاد می شود. برای جلوگیری از این نوع ریسک، می توان چند دستورالعمل مختلف از جمله فرایند ضد پولشویی (AML) و تایید هویت مشتری (KYC) را انجام داد.

در صورتی که شرکت نتواند از قوانین پیروی کند، توقف فعالیت یا اجبار به پرداخت جریمه های سنگین، غیر قابل پیشگیری خواهد بود. بسیاری از شرکت های سرمایه گذاری و بانک ها نیز به همین دلیل تحریم شده اند. از جمله ریسک های تطبیق می توان به فعالیت بدون مجوز، خرید و فروش غیرقانونی سهام و فساد اشاره کرد.

ریسک سیستمیک (Systemic Risk)

ریسک سیستمیک زمانی ایجاد می شود که یک اتفاق بتواند تاثیر منفی بر یک بازار یا صنعت ایجاد کند. مانند مثال شرکت Lehman Brothers که باعث ایجاد بحران مالی گسترده در آمریکا و دیگر کشورها شد. ریسک های سیستمیک به دلیل وجود رابطه های قوی بین بخش های مختلف یک صنعت رخ می دهد. یعنی اگر شرکت ذکر شده نفوذ و قدرت زیادی در سیستم مالی آمریکا نداشت، هیچ وقت نمی توانست چنین تاثیر منفی ایجاد کند. یک مثال واضح برای درک این موضوع، تاثیر دومینو است. وقتی یک قطعه از دومینو بیفتد، دیگر قطعه ها نیز به دنبال آن می افتند.

با این حال، صنعت فولاد آمریکامریکا توانست بعد از سال 2008 رشد خوبی را تجربه کند. پس با سرمایه گذاری در صنایع و زمینه های مختلف می توان ریسک سیستمیک را کاهش داد.

ریسک مالی سیستمیک در مقایسه با سیستماتیک

بین ریسک سیستمیک و سیستماتیک تفاوت بسیار زیادی وجود دارد. ریسک سیستماتیک شامل دامنه ای وسیع از ریسک ها می شود (نه فقط ریسک مالی) و توضیح آن سخت تر است.

ریسک سیستماتیک می تواند وابسته به چند فاکتور اقتصادی یا اجتماعی سیاسی مانند تورم، شاخص های بهره، جنگ، بلایای طبیعی و تغییرات بزرگ در قوانین دولت ها باشد.

ریسک سیستماتیک در واقع مربوط به وقایعی است که می تواند در چندین زمینه بر روی یک کشور تاثیر بگذارد. شامل صنایع کشاورزی، مسکن، استخراج، تولید، امور مالی و غیره. در نتیجه با اینکه می توان ریسک سیستمیک را از طریق ترکیب دارایی های غیر مرتبط کاهش داد، اما نگهداری دارایی های متفاوت در پرتفولیو تاثیری بر کاهش ریسک سیستماتیک نخواهد داشت.

 

سخن پایانی

در این مقاله تلاش شد تا چندین نمونه از ریسک های مالی از جمله ریسک های سرمایه گذاری، عملیاتی، تطبیق و سیستمیک معرفی شوند. اما توجه کنید که هیچ وقت نمی توان در بازارهای مالی به طور کامل از این ریسک ها جلوگیری کرد. پس بهترین راه، کاهش و کنترل آنها خواهد بود. قدم اول برای انجام این کار، مطالعه در مورد انواع ریسک ها است تا بتوان به بهترین شکل ممکن، به مدیریت ریسک پرداخت.

 

پستهای مرتبط

استراتژی های مهم ترید در هر بازار

قرارداد آتی چیست؟

سردبیر والبی

راهنمای عمومی برای سرمایه گذاری مبتدیان در حیطه کریپتوکارنسی ها

سردبیر والبی

درج دیدگاه

EnglishIran
error: اجازه کپی ندارید