معاملات فیوچرز (Futures Contract) چیست؟

معاملات فیوچرز، قراردادهای مشتقه مالی هستند که دو طرف را مقید می سازند تا یک دارایی را در تاریخ و قیمت از قبل پیش بینی شده مبادله کنند.

نوشته شده در آموزش ترید 7 دقیقه مدت مطالعه · >
معاملات فیوچرز

معاملات فیوچرز یا “قرارداد فیوچرز” به یک توافقنامه قانونی برای خرید یا فروش یک دارایی خاص گفته می شود. این قرارداد می تواند یک تضمین در خصوص قیمت آینده یک کالا نیز باشد. معاملات فیوچرز به صورت استاندارد و با ترید آسان در صرافی های فیوچرز به کار می روند. خریدار یک قرارداد فیوچرز متعهد می شود که دارایی مورد نظر را در پایان این معامله خریداری کرده و دریافت کند. فروشنده در معامله فیوچرز نیز تعهد دارد تا دارایی مورد نظر را در تاریخ انقضای قرارداد فراهم کند.

قراردادهای فیوچرز در واقع اوراق مشتقه ای هستند که خریدار یا فروشنده را متعهد به انجام وظایف خود در تاریخ و قیمت آینده می کنند. معامله فیوچرز به سرمایه گذار اجازه می دهد تا در قالب های تضمینی، مالی یا انتقال دارایی، به صورت کوتاه مدت یا بلند مدت از اهرم های ترید برای پیشبرد معامله استفاده کند. از این معاملات گاهی نیز برای هج کردن (hedge) رفتارهای ناخواسته قیمتی استفاده می شود. بدین ترتیب می توان از ضررهای ناشی از حرکت ناگهانی قیمت جلوگیری کرد.

ویدئوی آشنایی با معاملات فیوچرز در ارزهای دیجیتال

معاملات فیوچرز به زبان ساده چیست؟

“فیوچر” یک قرارداد مشتقه مالی است که دو طرف را مقیّد می سازد تا یک دارایی را در تاریخ و قیمت از قبل پیش بینی شده مبادله کنند. بدین ترتیب، خریدار یا فروشنده باید مبادله را با قیمت تعیین شده و صرف نظر از قیمت لحظه ای بازار در آن زمان انجام دهد. دارایی های مورد نظر می توانند شامل کالاهای فیزیکی یا اموال مالی باشند. معاملات فیوچرز حاوی تعداد دقیق دارایی خواهند بود و در یک صرافی فیوچرز به سادگی قابل ترید هستند. از این قراردادها می توان برای هج کردن یا سوداگری و پیش بینی قیمت در ترید استفاده کرد.

گاهی به جای لفظ معاملات فیوچرز تنها از فیوچرز استفاده می شود. اما به یاد داشته باشید که اگر کسی از لفظ “معاملات فیوچرز” (futures contract) استفاده کرد، احتمالاً منظورش نوع خاصی از قرارداد فیوچرز برای کالایی خاص (مانند نفت یا طلا) می باشد. اما لفظ “فیوچرز” به تنهایی معنای کلی دارد و به یک سبک معامله در بازار اشاره می کند.

مثالی از قرارداد فیوچرز

معاملات فیوچرز توسط دو دسته اصلی در بازار مورد استفاده قرار می گیرند: “هج کنندگان” و “پیش بینی کنندگان”.

تولید کنندگان یا خریداران یک دارایی، تضمین می کنند (هج) که آن کالا در چه قیمتی فروخته یا خریداری می شود. از سوی دیگر، تریدرها نیز از طریق معاملات فیوچرز شرط می بندند که قیمت آن دارایی چه تغییراتی خواهد داشت.

فرض کنید یک تولید کننده نفت بخواهد نفت خود را بفروشد. این شخص ممکن است برای این کار از قراردادهای فیوچرز استفاده کند. بدین ترتیب، می تواند قیمت فروش خود را تثبیت کند و آنگاه نفت خود را در هنگام اتمام قرارداد به خریدار برساند. به همین ترتیب، یک کارخانه تولیدی نیز ممکن است برای تولیدات خود نیاز به نفت داشته باشد و می خواهد از قبل در این خصوص برنامه ریزی کند. پس این کارخانه هم می تواند از معاملات فیوچرز استفاده کند. در نتیجه، از قبل می تواند قیمت پرداختی خود برای نفت را تثبیت کند. همچنین، صاحب شرکت می داند که در پایان مهلت قرارداد فیوچرز به نفت خود دست پیدا می کند.

فیوچرز برای انواع کالاها مورد استفاده قرار می گیرد. این معاملات برای شاخص های مختلف صرافی، کالاها، و انواع ارزها استفاده می شوند.

آیا معاملات فیوچرز و فوروارد (قرارداد آتی) یکسان هستند؟

معاملات فیوچرز بر خلاف “معاملات فوروارد” (Forward Contract) یا همان قرارداد آتی دارای استاندارد دقیق هستند. “فوروارد ها” نیز توافق نامه هایی بر سر قیمت آتی یک کالا هستند. اما معاملات فوروارد اصولاً در بازارهای OTC ترید می شوند. این معاملات می توانند شامل مفاد مختلف اختصاصی باشند که با توافق طرفین ثبت می گردند. اما معاملات فیوچرز، صرف نظر از طرفین قرارداد، دارای مفاد مشخص و ثابتی هستند.

این دو نوع قرارداد مشتقه شبیه به هم هستند. مهمترین تفاوت این است که فیوچرز در صرافی ترید می شود و مشخصات استاندارد یک قرارداد را دارد. این صرافی ها کاملاً طبق مقررات رفتار کرده و اطلاعات قرارداد و قیمت ها را به طور شفاف اعلام می کنند. اما معاملات فوروارد (Forward Contract) در فرابورس (OTC) با مقررات و مشخصات متغیر از سوی دو طرف تعیین و اجرا می شوند.

ویدئوی آشنایی با قرارداد آتی (Forward Contract)

نحوه کار معامله فیوچرز

تصور کنید که یک شرکت نفتی بخواهد در طول سال آینده یک میلیون بشکه تولید کند. این میزان تولید، ظرف یک سال آماده توزیع خواهد بود. فرض کنیم که قیمت کنونی هر بشکه نفت 75 دلار باشد. این سازنده می تواند نفت خود را تولید کرده و یک سال دیگر آن را به قیمت کنونی بفروشد.

با توجه به نوسان قیمت، قیمت لحظه ای نفت در آن زمان می تواند بسیار متفاوت از حالا باشد. اگر سازنده معتقد باشد که قیمت در یک سال آینده افزایش می یابد، احتمالاً دلیلی برای ثبت قیمت کنونی نداشته باشد. اما اگر به نظر او قیمت 75 دلار خوب است، می تواند همین قیمت را به کمک یک معامله فیوچرز برای خود تثبیت کند.

یک مدل ریاضیاتی برای ثبت قیمت قراردادهای فیوچرز استفاده می شود. در این مدل، عوامل مختلفی همچون قیمت کنونی محصول، نرخ بازده، زمان شکوفایی محصول، هزینه نگهداری و سود خالص در نظر گرفته می شوند. تجسم کنید که قرارداد فیوچرز یک ساله برای خرید و فروش نفت در مبلغ 78 دلار برای هر بشکه بسته شود. با ورود به این قرارداد، تولید کننده موظف است تا یک میلیون بشکه نفت را در طول یک سال تولید کند و مبلغ 78 دلار دریافت کند. این 78 دلار صرف نظر از قیمت لحظه ای نفت پرداخت خواهد شد.

اجرا و تضمین معاملات فیوچرز

این نوع قرارداد ها به صورت استاندارد در می آیند. برای مثال، یک قرارداد نفتی در صرافی مرکانتیل شیکاگو (CME) مختص 1 هزار بشکه نفت خواهد بود. بدین ترتیب، اگر کسی بخواهد قیمت فیوچرز را برای 100 هزار بشکه تثبیت کند (چه خرید و چه فروش)، باید 100 قرارداد از این نوع را بخرد یا بفروشد.

بازارهای فیوچرز توسط “کمیسیون ترید فیوچرز کالا” (CFTC) مدیریت می شوند. این کمیسیون یک سازمان فدرال است که توسط کنگره آمریکا در سال 1974 ایجاد شد. این کمیسیون تضمین می کند که قیمت های آتی بازار و انجام مفاد قرارداد به صورت کامل و طبق برنامه صورت بگیرد.

ترید قراردادهای فیوچرز

تریدرهای خرد علاقه زیادی به دریافت کالاهای تولید کنندگان ندارند. برای مثال، یک تریدر کوچک نیازی به دریافت هزار بشکه نفت ندارد. آنها تنها می خواهند سودی را به واسطه نوسان قیمت نفت به دست آورند.

معاملات فیوچرز می توانند تنها به منزله کسب سود ترید باشند. البته تا زمانی که قبل از تاریخ انقضای قرارداد، ترید بسته شود. بسیاری از این قراردادها معمولاً در سومین جمعه ماه به پایان می رسند. اما این موضوع در مورد همه آنها صدق نمی کند. پس بهتر است پیش از ترید قراردادهای فیوچرز، از زمان نهایی شدن آنها اطمینان حاصل کنید.

مثالی از ترید فیوچرز

فرض کنید اکنون فروردین است و قراردادهای ماه تیر با قیمت 55 دلار در حال ترید هستند. اگر یک تریدر معتقد باشد که قیمت نفت پیش از پایان انقضای قرارداد (در تیر ماه) بالاتر می رود، می تواند این قرارداد را به ارزش 55 دلار خریداری کند. بدین ترتیب، او کنترل هزار بشکه نفت را در اختیار خواهد داشت. نیازی نیست که او مبلغ 55 هزار دلار (55 دلار برای هر بشکه) را برای تحفیظ این حق برای خود پرداخت کند. در عوض، کارگزاری تنها یک پرداخت اولیه مارجین را از سوی تریدر انتظار دارد. کارگزار معمولاً چند هزار دلار اولیه را برای چنین قراردادهایی تأمین می کند. برای مطالعه در مورد ترید مارجین می توانید به مقاله مربوطه مراجعه نمایید.

سود و زیان این پوزیشن با بالا و پایین رفتن قیمت آتی این قرارداد فیوچرز نوسان خواهد داشت. اگر ضرر بیش از حد بالا برود، کارگزار از تریدر می خواهد تا مبلغ بیشتری را برای تأمین ضرر پرداخت کند. این مبلغ را “مارجین نگهداری” (Maintenance Margin) گویند.

سود یا ضرر نهایی این ترید در پایان قرارداد معلوم خواهد شد. در این مثال اگر خریدار بتواند قرارداد خود را به 60 دلار بفروشد، 5 هزار دلار سود (5 دلار سود * هزار بشکه) به دست خواهد آورد. اما از سوی دیگر، اگر قیمت به 50 دلار برسد و پوزیشن در آنجا بسته شود، او به همین ترتیب 5 هزار دلار از دست خواهد داد.

چرا به این قراردادها معاملات فیوچرز گفته می شود؟

خیلی ساده! از آنجا که خریدار و فروشنده در این معاملات از قبل در مورد قیمت آتی (Future) یک کالا به توافق می رسند، این قراردادها به “فیوچرز” معروف هستند.

با اتمام تاریخ انقضای قرارداد چه اتفاقی می افتد؟

اگر پوزیشن قرارداد پیش از اتمام تاریخ انقضا بسته نشده باشد، فروشنده باید کالا را به خریدار تحویل دهد. بسته به قرارداد، این داد و ستد عموماً در قالب پول نقد و ارز فیات صورت می گیرد. اما بعضی اوقات، معاملات فیوچرز نیاز به داد و ستدهای فیزیکی دارد. در این سناریو، سرمایه گذاری که قرارداد را پیش از اتمام تاریخ انقضای آن در اختیار دارد، مسئولیت ذخیره کالا ها را بر عهده دارد. یعنی باید هزینه های ذخیره و بیمه کالا را بپردازد.

چه کسانی از معاملات فیوچرز استفاده می کنند؟

افراد علاقه مند به پیش بینی می توانند قیمت آتی یک دارایی را پیش بینی کنند. هج کنندگان نیز می توانند قیمت کنونی بازار را برای خود تضمین کنند تا از نوسان آتی قیمت ضرر نکنند.آربیتراژ کنندگان هم به ترید معاملات فیوچرز در بازارهای مختلف می پردازند. آنها از اختلاف کوچک قیمت ها در این بازارها استفاده می کنند.

چگونه می توان وارد بازار معاملات فیوچرز شد؟

توانایی شما در انجام معاملات فیوچرز به کارگزاری و امتیاز حساب شما در آن کارگزاری بستگی دارد. همچنین معمولاً نیاز به یک حساب مارجین دارید.

مطالب مرتبط

سوئینگ تریدینگ چیست؟

سوئینگ تریدینگ (Swing Trading) چیست؟

نوشته شده در آموزش ترید
  ·   6 دقیقه مدت مطالعه
استراتژی ترید ارز دیجیتال

استراتژی ترید ارز دیجیتال

نوشته شده در آموزش ترید
  ·   17 دقیقه مدت مطالعه
مارجین تریدینگ

مارجین تریدینگ (Margin Trading) چیست؟

نوشته شده در آموزش ترید
  ·   10 دقیقه مدت مطالعه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *