خوشحالی غیر عقلانی
والبی بلاگ » آرشیو پست ها » آموزش » خوشحالی غیر عقلانی (Irrational Exuberance)
آموزش آموزش تحلیل آموزش تحلیل تکنیکال

خوشحالی غیر عقلانی (Irrational Exuberance)

رابرت شیلر در کتابی با نام « خوشحالی غیر عقلانی (Irrational Exuberance) » به بررسی فاکتورهایی می پردازد که پیدایش تورم ها و حباب های بزرگ در بازارها را تسهیل می کنند، بدین معنی که در زمان افزایش زیاد قیمت ها، المان هایی دست به دست یکدیگر می دهند تا قیمت بیشتر و بیشتر افزایش یابد. هم چنین، در این کتاب به مکانیزم های تقویت کننده ی این فاکتور ها نیز پرداخته می شود. این مکانیزم ها باعث می شوند  فاکتورهای تسهیل کننده ی تورم بازار با قدرت بیشتری عمل کرده و حتی یک دست شوند.

در ادامه ی این کتاب، تاثیرات روانی و فرهنگی که در زمان سرمایه گذاری با تصمیم گیری غیر عقلایی همراه می شود، بررسی می گردد. بدین معنی که غرایز انسانی برای منطقی جلوه دادن رفتارهای غیر منطقی، توضیح داده می شوند و در نهایت راه حل هایی برای پرهیز از درگیر شدن در حباب های پر ریسک بازار ارائه می گردد. تئوری های مطرح شده در این کتاب در قلمرو رفتار مالی و رفتار اقتصادی قرار دارند. رفتار مالی شاخه ای از تحلیل تکنیکال است و تلاشی است برای درک رفتار سرمایه گذاران و نهادها. چه چیزی افراد را تشویق به خرید یا فروش سهام می کند؟ سرمایه گذاران چگونه خطرات و ضرر های مالی را کنترل می کنند؟ چرا حباب های پر ریسک پدید می آیند و سپس می ترکند؟

معرفی خوشحالی غیر عقلانی

در این مقاله سعی شده فاکتورهای مهم و کلیدی جمع آوری شوند. این فاکتور ها در دو دسته ی جدا قرار دارند. یکی دسته ی فاکتورهای ساختاری که شامل ۱۱ فاکتور است و هر کدام به تفکیک توضیح داده شده اند. دسته ی دیگر شامل فاکتورهای روانی هستند. پس از بررسی این فاکتورها به مکانیزم های تقویت کننده پرداخته می شود.

فاکتورهای ساختاری

شیلر فاکتور هایی که باعث افزایش بی سابقه قیمت سهام در بازار آمریکا از سال ۱۹۹۵ تا سال ۲۰۰۰ شد را تشریح می کند. درست است که این فاکتور ها از طریق مطالعه بازار بورس آمریکا بدست آمده اند ولی می توانند برای درک بهتر دیگر بازارها به کار گرفته شوند. این فاکتور ها بدین قرار هستند:

تاثیر فرهنگ

  • انفجار سرمایه داری و مالکیت اجتماعی، سرمایه گذاری در بازار سهام را تشویق می کند. کوچکتر شدن سازمان ها و کاهش اتحادیه های کارگری باعث برانگیخته شدن مردم برای در دست گرفتن سرنوشت خود و ایجاد روحیه ی کارآفرینی شده اند. هم چنین بسیاری از سازمان ها حقوق کارمندانشان را به سهام شرکت گره زده اند.
  • به خاطر تغییرات سیاسی و فرهنگی، پول به عنوان یک عنصر موفقیت در جامعه تلقی می شود و این نگرش روز به روز در حال افزایش است. در جامعه، افراد موفق در کسب و کار بیشتر از دانشمندان و هنرمندان به چشم می آیند. داشتن پول بیشتر انگیزه ای است برای هجوم به بازار های مالی.

تاثیر تکنولوژی در خوشحالی غیر عقلانی

  • فناوری اطلاعات جلو دار دنیای امروز شده است. در اوایل دهه ی ۱۹۸۰ موبایل اختراع شد. پس از آن بزرگترین رشد سهام آمریکا رقم خورد. در اواسط دهه ی ۱۹۹۰ اینترنت پا به عرصه ی ظهور گذاشت و در عرض ۵ سال بسیار فراگیر شد. بسیاری از سرمایه گذاران به این پدیده به عنوان تغییر دهنده ی بازی نگاه کردند و این موضوع انفجار بازار سهام را توجیه می کند.

تاثیر سیاست مالی

  • سیاست های مالی در پایین آوردن نرخ بهره، باعث انتقال سرمایه از بانک ها به بورس می شود. هم چنین در کشور های پیشرفته و صنعتی مانند آمریکا، کمک های بانک مرکزی در زمان سقوط قیمت، خطرات ناشی از سرمایه گذاری را کاهش می دهند.

تاثیر جمعیت

  • بعد از جنگ جهانی دوم انفجار جمعیت رخ داد که باعث شد تعداد افراد بین ۳۵ سال تا ۵۵ سال در سال ۲۰۰۰ بسیار زیاد باشد. البته شیلر رابطه ی مستقیمی بین انفجار جمعیت و تورم بازار سهام نمی بیند ولی معتقد است درک و احساس مردم نسبت به تاثیر انفجار جمعیت می تواند به پیدایش حباب بورس کمک کند.

تاثیر رسانه

  • افزایش تعداد رسانه های فعال در زمینه ی کسب و کار بدون شک باعث جلب توجه عموم به بازار بورس می شود. پیدایش روزنامه ها و مجلات تخصصی اقتصاد و بورس، جایگزینی داستان های جذاب با اخبار خشک، تبلیغات و امثال این ها باعث شده اشتهای افراد برای کسب سود از این بازارها افزایش یابد.

تاثیر تحلیلگران مطرح در خوشحالی غیر عقلانی

  • تخمین و پیش بینی بعضی از تحلیل گران شاید آنچنان که باید بر اساس واقعیت نیست، چرا که بسیاری از تحلیل گران برای توصیه به فروختن سهام شرکت ها تردید دارند. چون اولا ممکن است دستشان از اطلاعات مالی و کلیدی کوتاه گردد و ثانیا بسیاری شرکت ها ممکن است متضرر و حتی ورشکسته شوند. در نتیجه برخی از آنها به گونه ای بازار را تحلیل می کنند که باعث افزایش خوش بینی به بازار می شود و نتیجه ی این امر روی آوردن بسیاری افراد برای سرمایه گذاری خواهد بود.

تاثیر اتحادیه ها و نهاد های مالی

  • در کنار افزایش طرح های سپرده گذاری، کاهش تعداد اتحادیه ها و کاهش صنایع تولیدی بزرگ باعث شده تا مردم بیشتر به سمت کنترل سرمایه ی خود تمایل یابند و این باعث درگیری بیشتر با بازار بورس شده است.
  • هر روزه به تعداد صندوق های سرمایه گذاری مشترک افزوده می شود. انتقال پول از صندوق های بازنشستگی به سمت این صندوق ها باعث شده حباب های تورم، بزرگتر شوند.

تاثیر تورم

  • تورم ملایم باعث توهم ثروتمند شدن می شود. تحقیقات شیلر، این موضوع را مشخص کرد که در تفکرعمومی جامعه، رفاه اجتماعی و سعادت اقتصادی با تورم پیوند دارند. این تفکر عمومی باعث افزایش انتظارات از اقتصاد و بورس می گردد.
  • انفجار حجم معاملات در بازارها به افزایش حباب تورم دامن می زند. رشد علاقه مندی به بورس و کاهش نمایشی میزان کمیسیون ها، زیاد شدن حجم معاملات را آسان می کند. امکان خرید و فروش سهام به صورت آنلاین نیز باعث افزایش علاقه جامعه به این حوزه می گردد.

فاکتورهای روانی

ادعای شیلر این است که یک تمایل انسانی به «اطمینان به عقیده ی افراد دیگر» وجود دارد، و مردم غالبا برای تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری، به «بینش» تکیه می کنند. فرایند تصمیم گیری، مبتنی بر تعمق در آمار و ارقام نیست. به جای آن، سرمایه گذاران بر اساس نظر دیگران تصمیم می گیرند. این تصمیم گیری بر اساس «داستان های خوب» است یا داستان هایی که به نظر منطقی می رسند. بدین خاطر که مردم از منابع یکسان، اطلاعات خود را دریافت می کنند، شواهدی از رفتارها و تصمیم گیری های مستقل مشاهده نمی شود. در حقیقت زمانی که یک فرد اطلاعات مشابهی دریافت می کند همان واکنشی را دارد که دیگران نشان داده اند و بدین گونه یک ذهنیت صد در صدی ایجاد می شود.

مکانیزم های تقویت کننده در خوشحالی غیر عقلانی

شیلر عنوان می کند که علاوه بر فاکتورهای ارائه شده در بالا، مکانیزم هایی نیز وجود دارند که این تاثیرات را به شدت تقویت می کنند. اولین مکانیزمی که وی بدان اشاره می نماید تغییر در رفتار سرمایه گذاران در قبال بورس است. به مرور زمان، سرمایه گذاری طولانی مدت مورد توجه بیشتر قرار می گیرد.

دوم اینکه، شیلر به این نتیجه می رسد که علاقه ی عموم مردم و آگاهی اجتماعی نسبت به بازار بورس به سطح تازه ای رسیده است. هر چقدر این آگاهی و علاقه بیشتر شود، پول بیشتری به سمت این بازارها روان می گردد. از طرف دیگر رسانه ها نیز به این شیدایی جمعی دامن می زنند. سومین و آخرین مکانیزم مطرح شده توسط شیلر، ایجاد حلقه میان افزایش سرمایه و توجه عمومی است. توضیح آنکه، رشد مداوم قیمت در بازار سهام باعث جلب توجه بیشتر می شود و هر چه عموم جامعه بیشتر به بورس علاقه نشان دهند قیمت نیز افزایش می یابد و همینطور این حلقه تکرار می شود.

به همین صورت رسانه ها نیز هر چقدر افزایش قیمت و رشد اقتصادی در بازار سهام را گزارش می دهند پول های جدیدی، راه خود را به این بازار باز کرده و باعث افزایش بیشتر قیمت می گردند. شیلر این مکانیزم سوم را نوعی ترفند پانزی می داند که به صورت طبیعی رخ می دهد. ترفند پانزی نوعی طرح سود دهی است که سود سرمایه گذاران از پول سرمایه گذاران بعدی تامین می شود و شرکت ارائه دهنده ی این طرح، نیازی به فعالیت اقتصادی ندارد.

نتیجه گیری

شیلر چندین فاکتور تاثیرگذار بر تصمیم گیری برای سرمایه گذاری در زمان بوجود آمدن حباب در بازار را تعریف کرده است. خیلی از این فاکتورها امروزه نیز بر قوت خود باقی مانده اند. البته تمامی فاکتور های ارائه شده توسط شیلر در این مقاله مطرح نشده اند. این فاکتور ها از مطالعه ی اتفاقات گذشته در بازار بورس آمریکا بدست آمده اند ولی هم چنان می توانند معتبر باشند.

از بررسی بازار ها می توان بدین مساله پی برد که این فاکتور ها و مکانیزم ها، نه تنها برای تجزیه و تحلیل بازار در زمان تورم مناسب هستند بلکه در زمان سقوط بازار نیز کاربرد دارند. زمانی که رسانه ها اخبار حاکی از سقوط اقتصادی را منتشر می کنند همگان به فکر فروش دارایی های خود افتاده تا جایی که قیمت را تا حدی پایین می آورند که خریدار پیدا شود و این کاهش قیمت، اخبار را تایید کرده و این حلقه همچنان ادامه می یابد.

پستهای مرتبط

اندیکاتور شاخص قدرت نسبی یا RSI

سردبیر والبی

معرفی تحلیل فاندامنتال و ابزارهای مورد استفاده ی آن

سردبیر والبی

اندیکاتور بولینجر باند (Bollinger Band)

سردبیر والبی

درج دیدگاه

EnglishIran
error: اجازه کپی ندارید