استیکینگ چیست؟
آموزش ماینینگ و استیکینگ

استیکینگ چیست؟

شاید بتوان استیکینگ را روشی جایگزین و کمتر متکی به منابع انرژی نسبت به ماینینگ دانست. این روش در واقع نگهداری سرمایه در یک والت رمزارزی به منظور پشتیبانی از امنیت و عملکرد یک شبکه بلاکچین است. به بیان ساده تر، استیکینگ، عمل قفل و ذخیره کردن رمزارزها به منظور دریافت پاداش است.

برای اینکه درک بهتری از مفهوم استیکینگ داشته باشیم ابتدا باید با مفهوم Proof of Stake یا اثبات سهام آشنا شویم. الگوریتم PoS یک مکانیزم اجماع است که به بلاک چین ها امکان می دهد تا با مصرف انرژی بهینه تری به حفظ درجه مناسبی از عدم تمرکز (حداقل از نظر تئوریک) برسند. بیایید به نحوه کارکرد PoS نگاهی بیاندازیم.

اثبات سهام یا PoS چیست؟

اثبات کار و معایب آن

اگر از نحوه عملکرد بیت کوین و شبکه آن مطلع هستید، می توان گفت که احتمالا با مکانیزم اثبات کار یا PoW آشنایی دارید. این مکانیزم، الگوریتمی است که بر اساس آن ماینر های بیت کوین با یکدیگر برای یافتن پاسخ یک معمای ریاضی به رقابت می پردازند. هر ماینری که زودتر این پاسخ را یافت اجازه می یباد تراکنش ها و درخواست های درون شبکه را پردازش نموده و در قالب یک بلاک در پایگاه داده ذخیره کند. سپس این بلاک ها به یکدیگر متصل شده و شبکه بلاکچین (زنجیره بلاک ها) را بوجود می آورند.

گفتنی است که الگوریتم اثبات کار مکانیزمی مستحکم برای تسهیل اجماع به شیوه ای غیرمتمرکز است. مشکل اینجاست که این مکانیزم مستلزم محاسبات زیادی است. پازلی که ماینرها برای حل آن رقابت می کنند هدفی جز ایمن نگه داشتن شبکه ندارد. به خودی خود این موضوع، اضافه بودن بسیاری از محاسبات را توجیه می کند. حال ممکن است از خود بپرسید آیا روش های دیگری برای حفظ اجماع به شیوه ای غیرمتمرکز بدون هزینه محاسباتی بالا وجود دارد؟

اثبات سهام

اینجا مفهوم اثبات سهام مطرح می شود. ایده اصلی این روش این است که اعضا می توانند کوین های (سهام) خود را قفل کنند. تا در فواصل زمانی مشخص، پروتکل به طور تصادفی به یکی از آنها حق تأیید بلاک بعدی را بدهد. عموما احتمال انتخاب شدن برای این کار با میزان کوین های سپرده شده رابطه مستقیم دارد. هرچه میزان کوین های قفل شده بیشتر باشد این شانس نیز بیشتر خواهد بود.

بدین ترتیب آنچه که تعیین کننده انتخاب در میان اعضا و نود ها برای ثبت بلاک بعدی می باشد دیگر توان هش (مانند اثبات کار) نیست. در عوض، این امر با میزان کوین های استیک شده تعیین می شود.

گفتنی است برخی بر این باورند که ایجاد بلاک های جدید از طریق استیکینگ منجر به مقیاس پذیری بالاتری برای بلاکچین ها می شود. این یکی از دلایلی است که منجر شد تا اتریوم برای تغییر مکانیزم اجماع خود از اثبات کار به اثبات سهام برنامه ریزی کند و برای دستیابی به آن، مجموعه از بروزرسانی ها را تحت عنوان ETH 2.0 در نظر بگیرد.

خالق اثبات سهام کیست؟

یکی از اولین موارد ظهور اثبات سهام توسط Sunny King و Scott Nadal در وایت پیپری برای Peercoin در سال 2012 بود. آن ها این مفهوم را به عنوان ” طرح همتا به همتای رمزارزی ای برگرفته از بیت کوینِ ساتوشی ناکاموتو” توصیف کردند.

شبکه Peercoin با یک مکانیزم اجماع که ترکیبی از اثبات کار و سهام بود (یک مکانیزم hybrid PoW/PoS) اجرا گردید. که در آن از الگوریتم اثبات کار برای ضرب کردن منابع اولیه استفاده شد. اما برای پایداری بلند مدت شبکه مورد نیاز نبود و به تدریج از اهمیت آن کاسته و در واقع عمده ی امنیت شبکه بر اثبات سهام متکی شد.

Delegated Proof of Stake یا DPoS (اثبات سهام تفویض شده) چیست؟

نسخه ای جایگزین از الگوریتم اثبات سهام در سال 2014 توسط Daniel Larimer. تحت عنوان Delegated Proof of Stake توسعه داده شد. این الگوریتم در ابتدا به عنوان بخشی از بلاکچین BitShares استفاده شد اما مدت کمی بعد، شبکه های دیگر آن را بکار گرفتند. از جمله برخی از این شبکه ها می توان به Steem و EOS اشاره کرد که هر دو نیز توسط Larimer ایجاد شده اند.

DPoS به کاربران امکان می دهد تا بر اساس میزان سپرده های خود در شبکه رای دهند. قدرت رای دهی با تعداد کوین های سپرده شده متناسب است. از این رای ها به منظور انتخاب تعدادی نماینده که از جانب رای دهندگان، بلاکچین را مدیریت کرده و امنیت و اجماع شبکه را تضمین کنند استفاده می شود. معمولا پاداش استیکینگ در این حالت میان این نمایندگان توزیع می شود. آن ها نیز پاداش دریافتی را به تناسب میان رای دهندگان خود تقسیم می نمایند.

مدل DPoS امکان اجماع را با تعداد کمتری از نودها فراهم می کنند. بدین ترتیب عملکرد شبکه بهبود می یابد. اما از سویی دیگر این موضوع می تواند منجر به کاهش عدم تمرکز شود. چرا که شبکه بر تعداد کمتری نود متکی می گردد. این نودهای اعتبارسنج عملیات ها را مدیریت کرده و حاکمیت کلی بلاکچین را در دست دارند. آن ها در فرآیند اجماع و تعیین پارامترهای حاکمیتی شرکت می کنند.

به بیان ساده تر، DPoS  به کاربران این امکان را می دهد تا در فرایند پردازش و ثبت تراکنش ها سهیم باشند و از این طریق سود کسب کنند.

 

نحوه کارکرد استیکینگ

بلاکچین هایی که از اثبات کار استفاده می کنند برای اضافه کردن بلاک های جدید به شبکه بر ماینینگ اتکا دارند. در عوض، زنجیره هایی که در آن ها اثبات سهام استفاده می شود. بلاک های جدید را از طریق فرآیند استیکینگ تولید و اعتبارسنجی می نمایند. گفتنی است که استیکینگ شامل اعتبارسنج هایی است که کوین های خود را سپرده سازی کرده اند و می توانند از سوی پروتکل بطور تصادفی انتخاب شوند تا بلاک های جدید ایجاد نمایند. معمولاً اعضایی که مقادیر بیشتری سهام در اختیار دارند، شانس بیشتری برای انتخاب شدن به عنوان اعتبارسنج بعدی خواهند داشت.

این اجازه می دهد تا بلاک ها بدون اتکا به سخت افزارهای تخصصی استخراج از جمله ASIC ها  تولید شوند. در حالی که استخراج با دستگاه های ASIC نیاز به سرمایه گذاری قابل توجهی در تجهیزات دارد. استیکینگ مستلزم سرمایه گذاری مستقیم در رمزارزها است. بنابراین، به جای رقابت برای تولید بلاک های بعدی با محاسبات زیاد، اعتبارسنج ها در الگوریتم PoS بر اساس تعداد کوین هایی که سهام گذاشته و سپرده کرده اند، انتخاب خواهند شد. سهام یا استیک ( کوین سپرده شده.) در واقع آن چیزی است که به عنوان محرک اعتبارسنج ها برای تضمین امنیت شبکه عمل می کند. اگر آن ها در این کار موفق عمل نکنند، ممکن است سهامشان به خطر بیفتد.

در حالیکه هر شبکه ای که از اثبات سهام استفاده می کند ارز مختص به خود را دارد. اما برخی از شبکه ها هستند که از یک سیستم دو توکنه استفاده می کنند که در آن پاداش ها در قالب توکن دوم پرداخت می شود.

در سطحی کاملا کاربردی، استیکینگ تنها به معنای نگهداری وجوه در یک والت مناسب است. این کار افراد را قادر می سازد تا در عملیات شبکه برای کسب سود و پاداش شرکت کنند. این کار همچنین می تواند شامل اضافه کردن وجوه به یک استخر استیکینگ یا staking pool که در مورد آن مختصر صحبت خواهیم کرد، باشد.

پاداش های استیکینگ چگونه محاسبه می شوند؟

گفتنی است که برای این سوال هیچ پاسخ کوتاهی نمی توان داد. هر شبکه بلاکچین ممکن است روشی متفاوت برای محاسبه پاداش های استیکینگ داشته باشد.

در برخی موارد این پاداش با در نظر گرفتن فاکتورهای مختلف به صورت بلاک به بلاک تنظیم می شوند. برخی از این فاکتورها شامل موارد زیر هستند:

  • تعداد کوین هایی که اعتبارسنج سهام گذاری کرده است
  • مدت زمانی که اعتبارسنج بصورت فعال به استیکینگ مشغول بوده است
  • تعداد کل کوین های استیک شده در شبکه
  • نرخ تورم
  • دیگر عوامل

برای برخی دیگر از شبکه ها، پاداش های استیکینگ بصورت درصدی ثابت تعیین می شود. این پاداش ها به عنوان نوعی جبران در قبال تورم به اعتبارسنج ها داده می شود. تورم، کاربران را به خرج کردن کوین های خود بجای نگهداری آن ها تشویق می کند. اما با این مدل، اعتبارسنجان می توانند میزان پاداشی که از استیکینگ انتظار دارند را دقیقا محاسبه نمایند.

مسلما ممکن است پاداش دهی برنامه ریزی شده نسبت به دریافت پاداش بر اساس شانس، برای برخی مطلوب تر باشد. و از آنجایی که این موارد جز اطلاعات عمومی است. می تواند شرکت کنندگان بیشتری را برای شرکت در فرآیند استیکینگ تشویق نماید.

استخر استیکینگ یا Staking Pool

همانطور که گفته شد، در استیکینگ شانس نوبت دهی برای نود هایی که کوین بیشتری استیک کرده اند بیشتر است. در نتیجه فضایی تحت عنوان استخر استیکینگ ایجاد شده تا کاربران بتوانند کوین های خود را در یک حساب قرار دهند. اینگونه می توانند شانس بیشتری برای ثبت تراکنش و در نتیجه دریافت پاداش کسب کنند.

این استخرها در واقع گروهی از دارندگان کوین ها هستند. که با گردهم آوردن کوین های خود قصد دارند تا شانس تایید اعتبار و دریافت پاداش بلاک ها را برای خود افزایش دهند. آن ها توان استیکینگ خود را ترکیب کرده و پاداش را به نسبت به این توان بین یکدیگر توزیع می نمایند.

نکته بسیار مهم این است که اگر در این سیستم اقدام به استیک کردن کوین خود نمودید. بدانید که شما کوین خود را در اختیار نودها قرار نمی دهید. بلکه امتیاز کوین خود را در اختیارش می گذارید. به بیان ساده تر باید گفت هر کوین، یک امتیاز برای رای دهی به اعتبار سنج ها نیز همراه خود دارد. در نتیجه زمانی که کوین خود را استیک می کنید، امتیاز رای دهی خود را در اختیار نود قرار می دهید.

درآمد استخرها

راه اندازی و تداوم اجرای یک استخر استیکینگ معمولا نیازمند صرف زمان و تخصص زیادی است. استخرهای استیکینگ یکی از کارآمدترین روش ها برای ورود به شبکه هایی است که موانع ورود به آنها (چه از نظر فنی و چه مالی) نسبتاً زیاد می باشد. بدین خاطر، بسیاری از ارائه کنندگان این استخرها، هزینه ای را به عنوان سهم خود از پاداشی که میان شرکت کنندگان در استیکینگ توزیع شده بر می دارند.

چرا استفاده از استخرها

علاوه بر آن، این استخرها ممکن است قابلیت های دیگری نیز برای سهام گذاران ارائه نمایند. معمولا، سهام (stake) بایستی برای مدتی مشخص سپرده و قفل شده و اغلب برای آن یک زمان برداشت از سوی پروتکل مشخص گردیده است.  همچنین، به منظور شرکت در فرآیند استیکینگ یک حداقل موجودی نیاز است. همین امر مانعی برای اقدامات مخرب می باشد.

گفتنی است در اکثر استخرهای استیکینگ میزان حداقل موجودی بسیار کم است و زمان اضافی برای برداشت نیز وجود ندارد. بدین ترتیب، پیوستن به یک استخر staking بجای استیکینگ فردی می تواند گزینه ایده آل تری برای کاربران جدید و تازه کار باشد.

استیکینگ به روش سرد یا cold staking

استیکینگ به روش سرد به فرآیند سهام گذاری در یک والت گفته می شود که این والت اتصالی به اینترنت ندارد. این کار می تواند از طریق یک والت سخت افزاری و یا حتی والت های نرم افزاری air-gapped انجام شود.

شبکه هایی که از استیکینگ به روش سرد پشتیبانی می کنند به کاربران امکان سهام گذاری می دهند. این در حالیست که آن ها سرمایه خود را بصورت آفلاین و ایمن نگهداری می کنند. لازم بذکر است که اگر کاربران کوین های خود را از این حالت نگهداری خارج کنند. دیگر پاداش دریافت نخواهند کرد. سهام گذاری سرد بویژه برای آن دسته سرمایه گذاران که حجم سرمایه شان زیاد بوده و می خواهند با اطمینان خاطر از امنیت دارایی هایشان در بلند مدت از شبکه حمایت کنند، مناسب است.

استیکینگ در صرافی های رمزارزی

شما می توانید کوین های خود را در صرافی های رمزارزی معتبر سهام گذاری کرده و از مزایای آن بهره مند شوید. بدیهی است که پیش از اقدام برای این کار، از اعتبار صرافی اطمینان حاصل نمایید.

 

سخن آخر

اثبات سهام و سهام گذاری (staking) راه را برای کسب درآمد بیشتر برای هرکسی که می خواهد در فرآیند اجماع و حاکمیت بلاکچین ها شرکت داشته باشد باز نموده است. همچنین باید گفت که این روش، یک راه بسیار ساده برای کسب درآمد غیرفعال می باشد. هرچه فرآیند استیکینگ ساده تر می شود، موانع ورود به اکوسیستم های بلاکچین نیز کاهش می یابند.

بخاطر داشته باشید که استیکینگ نیز کاملا بدون ریسک نیست. سپرده کردن و قفل نمودن وجوه در یک قرارداد هوشمند آن ها را در معرض نقص های فنی یا خطر قرار می دهد. لذا الزامی است که در این فرآیند ابتدا تحقیقات و بررسی های لازم را انجام داده و از والت های با کیفیت استفاده کنید.

پستهای مرتبط

چگونه می توان اتریوم استخراج کرد؟ راهنما برای مبتدیان

سردبیر والبی

چگونه بیت کوین کش استخراج کنیم؟ راهنما برای مبتدیان

سردبیر والبی

درج دیدگاه

EnglishIran
error: اجازه کپی ندارید