استیبل کوین چیست؟
والبی بلاگ » آرشیو پست ها » مفاهیم پایه » استیبل کوین چیست؟
مفاهیم پایه

استیبل کوین چیست؟

استیبل کوین نوعی دارایی دیجیتال است که ارزش یک ارز فیات (دلار،یورو،…) یا هر دارایی ارزشمند دیگر (مانند طلا) را دنبال می کند. استیبل کوین ها به کاربران اجازه می دهند تا با هزینه کم و سرعت بالا، سرمایه خود را با ثبات قیمت بالا در سرتاسر جهان جابجا کنند.

استیبل کوین ها در اصل برای خرید دیگر رمز ارز ها (مثل بیت کوین) استفاده می شدند. چون بسیاری از صرافی های رمز ارز به سیستم بانکداری سنتی دسترسی نداشتند. کاربرد این توکن ها بیشتر از ارزهای دولتی است. به این دلیل که می توان از آنها به صورت 24 ساعته، در تمامی روزها، همه جای دنیا و بدون نیاز به بانک استفاده کرد. انتقال پول از این طریق در کسری از ثانیه انجام می شود. اما آیا دیگر رمز ارزها این قابلیت را ندارند؟

 

نوسان؛ مشکل اصلی رمز ارزها

رمز ارزهایی همچون بیت کوین و اتریوم در مقایسه با استیبل کوین ها، نوسان بسیار بیشتری دارند. این موضوع عمدتا به دلیل نوپا بودن فناوری رمز ارز و کوچک بودن بازار آن است. رفتار قیمتی پر نوسان باعث می شود تا مردم حس خوبی نسبت به امنیت دارایی های خود نداشته باشند. همچنین نمی توانند نتیجه فعالیت های سرمایه گذاری خود را پیش بینی کنند. مرتبط نبودن ارزش رمز ارز با یک دارایی دیگر شاید از نظر بازار آزاد جالب باشد، اما در موارد کاربردی سختی هایی دارد.

رمز ارزها به عنوان یک واسطه اکسچنج، از لحاظ تکنولوژی عالی هستند. با این حال، نوسان های زیاد باعث شده تا سرمایه گذاری در آن ها پر از ریسک باشد و روش مناسبی برای انجام پرداخت نباشند. این نوسان در حدی است که قیمت یک رمز ارز در زمان ارسال تراکنش، کمتر یا بیشتر از زمان نهایی سازی تراکنش است.

اما استیبل کوین ها چنین مشکلی ندارند. این نوع از کوین ها حرکات قیمت بسیار کمی دارند و ارزش یک دارایی پایه یا ارز فیات را دنبال می کنند. ارزهای فیات نیز رفتار متغیر هیجانی از خود نشان نمی دهند. به همین دلیل، استیبل کوین ها روشی مطمئن و ایمن برای ذخیره ارزش در دنیای پر نوسان رمز ارزها به حساب می آیند.

در نمودار زیر، رفتار قیمت بیت کوین و دلار آمریکا با دلار کانادا مقایسه شده است تا میزان نوسان نسبی هر کدام مشخص شود.

نوسان بیت کوین در مقایسه با دلار آمریکا (هر دو با دلار کانادا مقایسه شده اند)
نوسان بیت کوین در مقایسه با دلار آمریکا (هر دو با دلار کانادا مقایسه شده اند)

ارزش یک استیبل کوین می تواند از راه های مختلفی حفظ شود. در این مقاله به انواع این مکانیزم ها، نقاط قوت و همچنین محدودیت های آنها خواهیم پرداخت.

 

طرز کار استیبل کوین ها

استیبل کوین ها با مرتبط کردن خود به ارزش دارایی های ثابت، از جمله ارز فیات، در برابر نوسانات واکنش نشان می دهند. فیات، ارز صادر شده توسط دولت است که به صورت روزمره توسط افراد استفاده می شود. از جمله دلار، یورو، ریال،… .
معمولا سازمان پشتیبان یک استیبل کوین، مقداری از دارایی های با ارزش ثابت (تا حد زیادی ثابت!) را در ذخایر خود نگهداری می کند. این دارایی در واقع یک وثیقه برای توکن ها است. یعنی هر وقت یک هولدر مقداری توکن بفروشد، به همان میزان از دارایی های ذخیره شده سازمان خارج می شود. حتی برخی استیبل کوین ها در نسبتی یک به یک با رمز ارز دیگری رفتار می کنند. (در ادامه به این موضوع می پردازیم).

میکر (Maker) یک صادر کننده استیبل کوین است و از همین مکانیزم استفاده می کند. سرویس والت (Vault) میکر، رمز ارزهای کاربر را به عنوان وثیقه نگهداری می کند. سپس زمانی که قرارداد هوشمند از امنیت وثیقه مطمئن شود، کاربر می تواند از آن برای قرض گرفتن استیبل کوین دای (dai) استفاده کند.

استیبل کوین ها در دسته بندی های مختلفی قرار می گیرند و هر کدام به روش های متفاوتی ارزش خود را به صورت یک به یک حفظ می کنند. در این بخش به معروف ترین آنها می پردازیم.

 

استیبل کوین بر پایه ارز فیات

استیبل کوین بر پایه ارز فیات (با نسبت یک به یک و مستقیم)، معروف ترین استیبل کوین است. این نوع دارایی با نام “استیبل کوین با وثیقه فیات” نیز معروف است. در واقع یک سازمان صادر کننده (یا بانک) مرکزی مقداری ارز فیات در ذخایر خود نگهداری کرده و به صورت نسبی مقداری توکن صادر می کنند.

برای نمونه، سازمان می تواند 1 میلیون دلار هولد کند و 1 میلیون توکن، هر کدام به ارزش یک دلار صادر کند. سپس کاربران می توانند آنها را مثل رمز ارز به طور آزادانه ترید کنند. همچنین امکان تبدیل این توکن ها به میزان برابری از دلار وجود دارد.
با این وجود، یک ریسک بزرگ در استفاده از آنها وجود دارد: باید به سازمان صادر کننده اعتماد کرد. هیچ روشی وجود ندارد که کاربر مطمئن شود سازمان مربوطه مقداری سرمایه ذخیره کرده است. در بهترین شرایط، شرکت صادر کننده می تواند تا حد امکان در انتشار نتیجه بررسی سیستم خود شفافیت ایجاد کند. با این حال، چنین سیستمی هنوز “بدون نیاز به اعتماد” نیست. این در حالی است که در فرایند انجام پرداخت با رمز ارزها (بیت کوین، اتر،…) نیازی به اعتماد به یک نهاد رابط وجود ندارد. “توکن BUSD در نسبتی یک به یک با دلار آمریکا قرار گرفته است. BGBP نیز ارزش پوند انگلیس را دنبال می کند.”

استیبل کوین بر پایه فلزات ارزشمند

قیمت برخی استیبل کوین ها در نسبتی یک به یک با ارزش فلزات گرانبها قرار گرفته اند. از جمله مهمترین این فلزات می توان به طلا و نقره اشاره کرد.

استیبل کوین بر پایه رمز ارز

استیبل کوین های بر پایه رمز ارز نیز بر اساس حرکت ارز فیات رفتار می کنند. با این تفاوت که از رمز ارز به عنوان وثیقه استفاده می شود. اما از آنجایی که رمز ارز یک دارایی دیجیتال است، صدور واحدها (توکن) توسط قراردادهای هوشمند انجام می شود.

استیبل کوین های بر پایه رمز ارز تا حدود زیادی “بدون نیاز به اعتماد” هستند. البته قوانین پولی در آنها توسط رای دهندگان مشخص می شود. (در سیستم حاکمیت). این یعنی فقط به یک صادرکننده واحد اعتماد نمی شود. بلکه باید به کل اعضای شبکه اعتماد کرد که همیشه مطابق میل کاربر عمل کنند.

کاربران برای دریافت این توکن، رمز ارزها را در یک قرارداد (که توکن را صادر می کند) قفل می کنند. سپس برای باز پس گیری وثیقه، به همان قرارداد استیبل کوین پرداخت می کنند. (همراه با بهره).

مکانیزم هایی که نسبت یک به یک را حفظ می کنند، بر اساس طراحی هر سیستم متفاوت اند. به طور کلی، ترکیبی از نظریه بازی ها و الگوریتم های داخل زنجیره، اعضا را تشویق به حفظ ثبات قیمت می کند.

استیبل کوین بر پایه سرمایه گذاری ها

برای مدت زیادی تصور می شد USDT تتر در نسبتی یک به یک با دلار قرار گرفته است. اما با مرور زمان، ترکیب وثیقه ای آن تغییر کرد. در سال 2021، این شرکت اعلام کرد که نصف ذخایر آنها به صورت اوراق تجاری (نوعی اوراق بدهی) است. هویت صادر کنندگان این اوراق هنوز مشخص نشده اما گفته می شود همگی آنها امتیاز A-2 به بالا دریافت کرده اند. (A-2 دومین امتیاز برتر از طرف آژانس هایی همچون استاندارد و Poor’s به یک قرض گیرنده شرکتی محسوب می شود). USDC سیرکل نیز بر پایه “سرمایه گذاری های تایید شده” و حساب هایی در بانک های بیمه شده به صورت فدرال وثیقه گذاری شده است. (مشخص نیست حساب ها نیز به صورت فدرال بیمه و تضمین شده اند یا خیر).

استیبل کوین الگوریتمی

استیبل کوین های الگوریتمی توسط ارز فیات یا رم ارز پشتیبانی نمی شوند. بلکه نسب یک به یک آنها تماما بر اساس الگوریتم و قراردادهای هوشمند ایجاد می شود. این الگوریتم ها و قراردادهای هوشمند، عرضه توکن های صادر شده را مدیریت می کنند. قوانین پولی این توکن ها تقریبا مشابه قوانین استفاده شده در بانک های مرکزی برای مدیریت ارزهای ملی است.

در سیستم الگوریتمی، زمانی که قیمت توکن از قیمت ارز فیات دنبال کننده کمتر شود، میزان عرضه آن نیز کاهش می یابد. اگر قیمت توکن از قیمت ارز فیات بیشتر شود، توکن های جدید وارد چرخه شده تا ارزش استیبل کوین کمتر شود.

به این نوع از توکن ها، استیبل کوین غیر وثیقه ای نیز می گویند. البته این اصطلاح از لحاظ فنی اشتباه است. چون این توکن ها هم وثیقه ای هستند، اما نه مثل دو استیبل کوین قبلی. در صورتی که اتفاق خاصی در بازار رخ دهد، استیبل کوین های الگوریتمی می توانند با بهره گیری از استخرهای وثیقه در برابر حرکات پر نوسان بازار واکنش نشان دهند.

 

کاربردهای استیبل کوین

استیبل کوین های وثیقه ای بیشترین کاربرد را دارند. از جمله این کوین ها می توان به USDT، TUSD، PAX، USDC و BUSD اشاره کرد. البته از دو دسته بندی دیگر نیز نمونه هایی در بازار قابل دسترس هستند. همچون بیت شرز USD (Bitshares USD) و دای (DAI) بر پایه رمز ارز، و کربن (Carbon) و بیسیس (Basis) که الگوریتمی هستند.
این موارد تنها چند نمونه از استیبل کوین ها هستند. بازار این توکن ها بسیار وسیع است و پروژه های استیبل کوین زیادی تا به حال ظهور کرده اند.

 

ویژگی های مثبت و منفی استیبل کوین

استیبل کوین ها به عنوان یک روش اکسچنج توانسته اند تا مکملی برای رمز ارزها باشند. در واقع، رمز ارزها به دلیل نوسان قیمتی زیاد نتوانسته اند در استفاده های روزانه (مثلا انجام پرداخت) به صورت گسترده پذیرفته شوند. اما استیبل کوین ها با فراهم سازی امکان پیش بینی قیمت و درجات بالاتری از ثبات، چنین مشکلی را حل کرده اند.

یکی دیگر از ویژگی های خوب استیبل کوین ها، همکاری با قراردادهای هوشمند بلاکچین است. قراردادهای هوشمند بر خلاف قراردادهای سنتی توسط نهاد مرکزی اجرا نمی شوند. کدهای نرم افزاری آنها به صورت خودکار قوانین توافقات و انتقال پول را وضع می کنند. از این طریق، استیبل کوین ها را می توان برنامه نویسی کرد. (بر خلاف دلار).

قراردادهای هوشمند باعث افزایش استفاده از استیبل کوین ها در مکانیزم های مختلفی شده است. از جمله مکانیزم ترید، وام دهی، پرداخت، بیمه، بازارهای پیش بینی و دائو (DAO). این سرویس های مالی بر پایه نرم افزار در مجموعه ای به نام فضای دیفای (DeFi) گردآوری شده اند.

همکاری با بازارهای سنتی

استیبل کوین ها در فرایند پیوند رمز ارز با بازارهای مالی سنتی نیز می توانند نقش آفرینی کنند. این دو بازار در حال حاضر به صورت دو اکوسیستم مجزا عمل می کنند. اما وقتی یک ارز دیجیتال با ثبات وجود داشته باشد، به احتمال زیاد کاربرد رمز ارزها در مکانیزم های وام دهی و بازارهای اعتباری نیز افزایش پیدا کند. (فعلا این مکانیزم ها تماما بر اساس ارزهای فیات صادره توسط دولت اجرا می شوند).

علاوه بر امکان استفاده از استیبل کوین در تراکنش های مالی، تریدرها و سرمایه گذاران نیز می توانند از آن برای پوشش سبد دارایی بهره ببرند. با تخصیص دادن بخشی از سبد به کوین های ثابت می توان ریسک کلی سبد را تا حدودی کاهش داد. در عین حال، نگهداری از توکنی که برای خرید دیگر رمز ارزها در زمان افت قیمت بتوان از آن استفاده کرد می تواند استراتژی خوبی باشد. همچنین، از استیبل کوین ها می توان برای حفظ سود کسب شده در زمان افزایش قیمت استفاده کرد. (بدون نیاز به خارج کردن وجه نقد).

ویژگی های منفی

با اینکه استیبل کوین ها می توانند کمک خوبی به افزایش میزان پذیرش گسترده رمز ارزها داشته باشند، اما محدودیت هایی نیز دارند. توکن های بر پایه ارز فیات نسبت به رمز ارزهای معمولی، متمرکز تر هستند. چون دارایی های پشتیبان باید توسط یک نهاد مرکزی نگهداری شوند. در این صورت، چگونه می توان مطمئن بود که شرکت مربوطه در ذخایر خود دارایی پشتیبان نگهداری کرده است؟ این سوالی است که در مورد تتر نیز ایجاد شده بود که آیا نسبت یک به یک آن با دلار آمریکا واقعا حفظ می شود یا خیر. حتی بدتر از این هم می تواند رخ دهد. اگر شرکت نتواند میزان کافی دارایی ذخیره کند، نمی توان تمامی استیبل کوین ها را تبدیل کرد. در نتیجه، اعتبار کوین به شدت کاهش می یابد.

همانطور که گفتیم، سیستم استیبل کوین ها همچنان متمرکز است. برای مثال، در صورتی که کوین ها به شکل غیر قانونی (مخالف قانون وضع شده) استفاده شوند، USD کوین می تواند تراکنش های مربوطه را متوقف کند. حتی شرکت سیرکل اعلام کرد که در ژوئیه 2020 برای پیروی از قانون، صد هزار دلار از استیبل کوین ها را مسدود کرده است.

در سیستم توکن های بر پایه رمز ارز و کوین های غیر وثیقه ای نیز باید برای اطمینان از ادامه فعالیت سیستم به شبکه ای از افراد (و سورس کد) اعتماد کرد. البته این فناوری ها هنوز در سال های ابتدایی خود هستند و طبیعتا برای پخته تر شدن به زمان نیاز دارند.

ریسک بزرگ

برخی نیز می گویند عدم وجود قانون گذاری باعث ایجاد ریسک های بزرگ در سیستم های مالی می شود. برای مثال، در اواسط قرن 19 میلادی، بانکها شروع به ساخت ارزهای خصوصی خود کردند. اما بر خلاف انتظار، مردم به این ارزهای خصوصی اعتماد نکردند. اکنون نیز این نگرانی در مورد استیبل کوین ها ایجاد شده است. اخیرا قانون گذاران نیز از ترس ایجاد ریسک در سیستم های مالی، توجه بیشتری نسبت به محدودسازی استیبل کوین ها پیدا کرده اند.

 

معروف ترین استیبل کوین ها

در ادامه به معرفی معروف ترین استیبل کوین های بازار می پردازیم.

تتر (USDT)

قدیمی ترین و معروف ترین استیبل کوین بازار است که در سال 2014 معرفی شد. همچنین بر اساس سرمایه بازار نیز یکی از ارزشمندترین رمز ارزها محسوب می شود. (تا 28 ژوئیه 2021، حدود 62 میلیارد دلار آمریکا در ذخایر تتر نگهداری شده بود. یعنی بیش از نصف کل سرمایه بازار تمامی استیبل کوین ها!). کاربرد اصلی تتر، انتقال پول بین صرافی ها با سرعت بالا است تا وقتی بین صرافی ها اختلاف قیمت وجود دارد از فرصت های آربیتراژ استفاده کرد. تریدرها می توانند از این اختلاف، سود کسب کنند. با این حال، دیگر قابلیت ها نیز برای تتر ایجاد شد. واردکنندگان چینی مستقر در روسیه از تتر برای ارسال میلیون ها دلار سرمایه برون مرزی استفاده کرده اند. (برای دور زدن قوانین شدید کنترل سرمایه در چین).

استیبل کوین تتر
استیبل کوین تتر

شرکت تتر برای 22 ماه درگیر چالش قانونی با دادستان نیویورک بوده است. در واقع، شرکت بیت فینکس متهم به استفاده از 850 میلیون دلار از سرمایه های تتر برای جبران کسری های خود شده بود. (بیت فینکس زیر مجموعه تتر است). در نهایت این پرونده در 23 فوریه 2021 بسته شد. تتر و بیت فینکس مجبور به پرداخت 18.5 میلیون دلار شدند. همچنین تتر ملزم به گزارش ذخایر استیبل کوین خود به صورت چهار ماه یکبار شد.

برای آشنایی بیشتر با این رمز ارز مقاله ” تتر چیست؟ ” را مطالعه کنید.

USD کوین

در سال 2018 اجرا شد و توسط شرکت های سیرکل و کوین بیس به صورت مشترک مدیریت می شود. (از طریق ائتلاف سنتر). میزان سرمایه بازار این استیبل کوین، 27 میلیارد دلار گزارش شده است. USD کوین در نسبتی یک به یک با دلار آمریکا قرار حرکت می کند و 26 میلیون دلار از آن در چرخه قرار گرفته است. در سال 2013 شرکت سیرکل اعلام کرد که پیش بینی شده این میزان تا 190 میلیارد دلار هم برسد. در 8 ژوئیه 2021، سیرکل از عمومی شدن خود از طریق معامله مشترک اسپک (SPAC) با شرکت Concord Acquisition خبر داد. این خبر، یک ماه پس از اعلام توقف دوره سرمایه گذاری 440 میلیون دلاری در سیرکل بود. شرکت های بزرگی همچون FTX، Digital Currency Group ، Fidelity Management & Research Company قرار بود در این دوره شرکت کنند.

برای آشنایی بیشتر با این رمز ارز مقاله ” USDC چیست؟ ” را مطالعه کنید.

دای (Dai)

بر روی پروتکل میکر دائو (MakerDAO) اجرا شده و در بلاکچین اتریوم قرار گرفته است. این استیبل کوین که در سال 2015 ساخته شده است، در نسبتی یک به یک با دلار آمریکا قرار گرفته و توسط اتر (توکن اتریوم) پشتیبانی می شود. بر خلاف دیگر استیبل کوین ها، دای غیر متمرکز است. یعنی هیچ نهاد مرکزی سیستم آن را کنترل نمی کند. در عوض، قراردادهای هوشمند اتریوم این وظیفه را بر عهده دارند. (قراردادهای هوشمند، قوانینی را ایجاد می کنند که غیر قابل تغییر است). با این حال، مشکلاتی در این الگوی نوین وجود دارد. برای مثال، ممکن است قراردادهای هوشمند به درستی عمل نکنند. (در سال 2020، این قراردادهای هوشمند دستکاری شدند و باعث شد تا 8 میلیون دلار ضرر ایجاد شود).

برای آشنایی بیشتر با این رمز ارز مقاله ” دای چیست؟ ” را مطالعه کنید.

 

دیم (Diem)

که سابقا به لیبرا معروف بوده، استیبل کوین ساخته شده توسط پلتفرم رسانه اجتماعی قدرتمند و جهانی فیسبوک است. (با اینکه لیبرا هیچوقت اجرایی نشد، اما توانست تاثیر روانی زیادی بر کاربران ایجاد کند). دولت ها، به خصوص دولت چین در تلاش اند تا ارزهای دیجیتال مخصوص به خود را بسازند. این موضوع عمدتا به دلیل احساس خطر در مورد رشد دیم است.

چون فیسبوک یک شرکت بین المللی است که توانسته میلیاردها کاربر را جذب خود کند. در ابتدا انجمن دیم اعلام کرده بود که دیم با سبدی از ارزها از جمله دلار آمریکا و یورو پشتیبانی می شود. اما به دلیل مشکلات قانون گذاری جهانی، این انجمن از هدف اصلی و ابتدایی خود چشم پوشی کرد. در عوض این تیم بر روی توسعه چندین استیبل کوین که هر کدام توسط یک ارز ملی مجزا پشتیبانی شود تمرکز کرده است.

 

سخن پایانی

با وجود برخی مشکلات در استیبل کوین ها، این نوع از دارایی ها نقش بسیار مهمی در بازارهای رمز ارز ایفا می کنند. این ارزهای دیجیتال از طریق مکانیزم های مختلفی می توانند تا حدودی نسبت یک به یک قیمت خود را حفظ کنند. این باعث شده تا با اطمینان بیشتری بتوان از آن به عنوان روش اکسچنج استفاده کرد. همچنین، فضایی امن برای فعالیت تریدرها و سرمایه گذاران ایجاد می شود.

استیبل کوین ها در ابتدا برای مدیریت ریسک سبد دارایی ساخته شدند. با این حال، کاربرد این توکن ها خیلی بیشتر از ترید است. در واقع استیبل کوین ها ابزاری قدرتمند هستند که می توانند دنیای رمز ارز را به کلی تقویت کنند و کاربردهایی داشته باشند که در توکن های پر نوسان وجود ندارد.

افزایش میزان پذیرش استیبل کوین ها به شکلی باعث افزایش محبوبیت رمز ارزها برای استفاده به عنوان روش پرداخت و دیگر زمینه ها نیز می شود. از جمله ترید کالا و خدمات در شبکه های بلاکچین، راهکارهای بیمه غیر متمرکز، قراردادهای مشتقه، وام دهی یا استفاده در بازارهای پیش بینی. البته تا وقتی یک ارز ثبات نداشته باشد، انجام تراکنش با آنها غیر ممکن است. در غیر این صورت، نوسان قیمت میتواند ضررهای زیادی برای کاربران ایجاد کند.

با اینکه مکانیزم استیبل کوین ها بنظر آسیب ناپذیر است، اما رویدادهای خارجی همچنان می تواند تاثیر زیادی بر آن داشته باشد. همانطور که بر روی ارزهای ملی مثل ریال عربستان، بولیوار ونزوئلا و دلار زیمباوه داشته است.

پست های مرتبط

توکن سوزی چیست؟

تیم تحریر اول والبی

وایت پیپر (White Paper) چیست؟

سردبیر والبی

ارز دیجیتال چیست؟

سردبیر والبی

درج دیدگاه

error: اجازه کپی ندارید