مدل تحلیلی انباشت به جریان (stock-to-flow) چیست؟

مدل انباشت به جریان (stock to flow) از تقسیم موجودی کالا به عرضه آن صورت می پذیرد تا مدت زمان تولید مقدار موجودی اندازه گیری شود.

نوشته شده در مقالات ، مقالات بیت کوین 13 دقیقه مدت مطالعه · >
مدل انباشت عرضه (Stock-to-Flow)

از سال 2008 که وایت پیپر بیت کوین منتشر شد، یک دغدغه اصلی برای کسانی که قصد سرمایه گذاری در آن را داشته اند ایجاد شده است. این دغدغه، نحوه ارزش گذاری بیتکوین است. برای ارزش گذاری سهام، اصول بنیادین شرکت مربوطه با معیارها و فرمول های مختلفی مثل P/E (قیمت به درآمد)، P/S (قیمت به فروش)، تحلیل جریان نقدی تنزیل شده و موارد دیگر تجزیه و تحلیل می شود. اما وقتی صحبت از بیتکوین به میان می آید، هیچ درآمد یا جریان نقدی وجود ندارد. بنابراین چگونه باید برای آن ارزش بگذاریم؟ در این مقاله، تلاش داریم تا به بررسی مدل “انباشت به جریان” (stock-to-flow) بپردازیم. بنظر می رسد که این الگو بتواند سوال مطرح شده را پاسخ دهد.

از آنجا که مردم به سرعت متوجه شدند که بیت کوین نمی تواند همانند شرکت ها ارزش گذاری شود، شروع به جستجوی دارایی های دیگر برای مقایسه با بیت کوین کردند. بسیاری از آنها به طلا پرداختند. شباهت کلیدی بین بیتکوین و طلا این است که هر دو دارایی کمیابی هستند. کمیابی ویژگی اصلی این دارایی هاست و به همین دلیل طلا ارزش بالایی دارد. اینطور نیست که طلا بسیار کارآمد باشد یا نقشی اساسی در بقای بشر داشته باشد.

بنابراین اکنون که دارایی هایی برای مقایسه با بیتکوین داریم، فقط کافیست بدانیم که چگونه نادر بودن را به درستی ارزیابی کنیم. اما در ابتدا اجازه دهید به سؤالی که احتمالاً بسیاری از شما در مورد آن فکر می کنید پاسخ دهیم. پلن بی (Plan B) چیست یا چه کسی است؟

پلن بی (Plan B) کیست؟

پلن B یک شخص ناشناس است که اطلاعات چندانی از وی وجود ندارد و هویت واقعی او فاش نشده است. با این حال، می دانیم که پلن B یک سرمایه گذار هلندی است که در سال 2013 وارد بیت کوین شد. گفته می شود که پلن B دارای دو مدرک تحصیلی است؛ یکی در زمینه تحلیل کمّی مالی و دیگری در بانکداری و حقوق مالی. او همیشه در زمینه امور مالی کار کرده است. اکنون نیز شاغل است و به طور جدی در بازار رمز ارزها فعالیت می کند.

هنگامی که وی برای اولین بار در سال 2013 وارد بازار رمز ارزها شد، به دنبال راهی برای ارزش گذاری دارایی های دیجیتال بود. وقتی نتوانست روش قابل اعتمادی را پیدا کند، خودش شروع به ایجاد یک روش کرد. پلن B از شخصی به نام سیف الدین عموس (Saifedean Ammous) الهام گرفت. برای کسانی که سیف الدین عموس را نمی شناسند، باید گفت او یکی از مشهورترین کتاب های بیت کوین به نام “استاندارد بیتکوین” (The Bitcoin Standard) را نوشته است. در این کتاب، مدل “انباشت به جریان” (Stock-to flow) و نحوه ایجاد ارزش از طریق آن برای طلا و سایر دارایی های کمیاب توضیح داده شده است. این مدل به اختصار “SF” اطلاق می شود.

انتشار مدل انباشت به جریان (Stock-to flow)

سرانجام در سال 2019، پلن بی مدل SF را برای بیتکوین منتشر کرد، که به دلیل شاخص های رفتاری کاملاً دقیق خود، محبوبیت زیادی کسب کرده است. البته به تازگی مردم شروع به زیر سوال بردن صحت آن کرده اند. چون در حال حاضر این شاخص در دورترین فاصله با قیمت تارگت قرار گرفته است. پس از انتشار مدل انباشت به جریان (stock-to-flow) برای بیت کوین، وی به توسعه مدل خود ادامه داد. یک سال بعد، او مدل دیگری را به نام “مدل انباشت به جریان برای دارایی متقابل” (Stock-to-flow cross asset) منتشر کرد. این مدل سایر دارایی های کمیاب مانند طلا و نقره را در نظر می گیرد.

مدل انباشت به جریان (Stock-to flow) برای بیتکوین

از مدل SF برای همه کالاها یا اساسا همه اقلام (با یک مقدار قابل اندازه گیری و تولید کمّی) می توان استفاده نمود. این امر به سادگی از تقسیم موجودی کالا به جریان آن صورت می پذیرد. بدین ترتیب، مدت زمانی که طول می کشد تا مقدار موجودی یا انباشت تولید شود، اندازه گیری می شود. به عنوان مثال، همانطور که در نمودار مشاهده می کنید، مقدار SF طلا برابر با 62 است. این همان چیزی است که سیف الدین عموس در کتاب خود توضیح داده است.

مدل "انباشت عرضه" (stock-to-flow)
مدل انباشت به جریان  (stock-to-flow) برای برخی کالاها

برای کالاهایی که در زندگی روزمره استفاده می شوند (مانند مس، آلومینیوم، پالادیوم یا پلاتین)، تقریباً غیرممکن است که از دام SF پایین فرار کنیم. زیرا اگر تقاضای آن افزایش یابد، جریان آن نیز افزایش می یابد. به همین دلیل است که نادر بودن ارزش دارد. چون افزایش عرضه غیرممکن است. یعنی اگر تقاضا وجود داشته باشد، قیمت افزایش پیدا میکند نه جریان. درست به همین دلیل است که از دیدگاه کمیابی، بیتکوین در حد مطلوب قرار دارد؛ حتی بهتر از طلا. زیرا از نظر فنی اگر کسی مقدار زیادی طلا پیدا کند، جریان آن نیز می تواند به طور قابل توجهی افزایش یابد.

نحوه ایجاد مدل Stock-to flow

هنگامی که پلن B مدل انباشت به جریان (stock-to-flow) را برای بیت کوین اعمال کرد، از 111 نقطه اطلاعاتی از سال 2009 تا 2019 استفاده کرد. سپس از یک رگرسیون خطی استفاده کرد که به وضوح همبستگی بین سرمایه بازار بیت کوین و SF آن را نشان می داد. او از رنگ های مختلفی برای نمودارهای خود استفاده کرد. به طوری که آبی نشان دهنده ماه هایی است که جریان نزدیک به نصف شده و قرمز قیمت چند ماه پس از آن است.

او این کار را به این دلیل انجام داد چون هاوینگ نقش بزرگی را در این مدل ایفا می کند. زمانی که جریان به نصف برسد، SF دو برابر می شود. به همین دلیل از نظر پلن بی، قیمت معمولاً چند ماه پس از هاوینگ افزایش می یابد. زیرا بیتکوین کمیاب تر شده است. وی برای توسعه مدل خود، آن را برای طلا و نقره نیز استفاده کرد (دایره زرد و خاکستری)، و ارتباطشان با مدلش را نشان داد.

نمودار ترسیم شده توسط "پلن بی"
نمودار ایجاد شده توسط “پلن بی”
نمودار ترسیمی از سوی "پلن بی"
نمودار ترسیمی از سوی “پلن بی”

پیش بینی های گذشته این مدل

احتمالاً اکنون می پرسید که آیا این مدل واقعاً کارآمد است یا خیر. در جوابی مختصر باید گفت: بله، این مدل بنظر کارآمد می آید. وقتی پلن بی مدل خود را آزمایش کرد، ضریب تشخیصی (R2) 95 درصدی بدست آمد. توجه داشته باشید که 100% هرگز امکان پذیر نیست. زیرا عوامل زیادی از جمله مقررات، هک و غیره بر قیمت بیت کوین تأثیر می گذارند.

به همین دلیل است که قیمت هرگز روی یک خط مستقیم نخواهد بود. پلن B همچنین اذعان دارد که نمی توان کاملاً مطمئن بود که یک همبستگی واقعی وجود دارد، اما وجود آن بسیار محتمل است. واقعیت دیگری که از مدل او پشتیبانی می کند این است که مدل او پیش بینی ارزش بازار 1 تریلیون دلاری برای بیتکوین را پس از آخرین هاوینگ نشان داد. یعنی تقریباً همان سطحی که در هنگام نگارش این مقاله بیت کوین به آن رسیده است. البته همانطور که قبلاً اشاره شد، ما در حال حاضر بیشترین فاصله را از این پیش بینی قیمت داریم. در ادامه بیشتر در مورد استفاده یا عدم استفاده از این مدل صحبت خواهیم کرد.

مدل انباشت به جریان برای دارایی متقابل

تفاوت اصلی مدل “انباشت به جریان برای دارایی متقابل” (Stock-to-Flow Cross-Asset) این است که مدل قبلی یک سلسله زمانی برای بیتکوین بود اما مدل جدید مدلی است که قابلیت ارزش گذاری همه دارایی های مشابه را دارد. اساساً، زمان در این فرمول جدید جای خود را به سایر دارایی ها داده است. پلن بی همچنین اشاره دارد که برای استفاده از این مدل جدید، باید تغییر فاز را درک کنید. زیرا در استفاده از این مدل نقش اساسی دارد.

پلن B برای توضیح تغییر حالات از سه مثال آب، دلار و بیت کوین استفاده می کند. همانطور که می دانیم، آب می تواند جامد، مایع، گاز و یونیزه باشد. یعنی همان آب می تواند در فازها و حالت های مختلف قرار بگیرد.

پلن B توضیح می دهد که تغییرات فاز در امور مالی (مثلا در دلار) نیز ظاهر می شود. دلار در ابتدا یک سکه طلا بوده، سپس به یک کاغذ با پشتوانه طلا و سپس  به یک کاغذ خالی تبدیل شده است. با اینکه در طول زمان شکل های مختلفی داشته، اما اسم آن همچنان “دلار” بوده است.

فازها و حالات مختلف بیتکوین

اکنون به فازهای بیت کوین می پردازیم. در هنگام ظهور بیتکوین، “اثبات مفهوم” را داشتیم. سپس در زمانی که یک بیت کوین برابر با یک دلار بود، فاز “پرداخت ها” را داشتیم. مرحله سوم مرحله “طلای الکترونیکی” (e-gold) بود که پس از اولین هاوینگ انجام شد. اکنون نیز بیتکوین در مرحله “دارایی مالی” قرار دارد.

خب، نحوه کار این فازها چگونه است؟ در نمودار زیر می توانید داده های ماهانه را از مدل اصلی SF ببینید و نحوه تشکیل این خوشه ها را مشاهده کنید. همچنین می توانید نقاط اطلاعاتی برای طلا و نقره را مشاهده کنید که به نظر می رسد با بقیه مطابقت دارند. پلن بی توضیح می دهد که این خوشه ها در حال شکل گیری و ارتباط با SF و سرمایه بازار هستند. به گفته وی، ضریب تشخیصی برای این مدل برابر با 99.7 است.

نمودار ترسیم شده "پلن بی" از دارایی های متقابل
نمودار ترسیم شده “پلن بی” از دارایی های متقابل

آیا این مدل ها واقعاً کارآمد هستند؟

تاکنون به اختصار به بررسی مدل SF پرداختیم. در ادامه به بررسی بیشتر کارکرد این مدل ها می پردازیم.

با توجه به مدل اصلی، در حال حاضر قیمت بیتکوین باید در حدود 110 هزار دلار باشد و به همین دلیل است که بسیاری کارایی این مدل را به چالش کشیده اند. قیمت هدف پیش بینی شده توسط مدل انباشت به جریان برای دارایی متقابل در سالهای 2020-2024 برابر با 288 هزار دلار است. همانطور که احتمالاً متوجه شده اید، قیمت های هدف بسیار دور از یکدیگر و حتی بیشتر از قیمت فعلی هستند. اما باید چه کنیم؟

زمانی پلن B گفت که بازارها نباید قابل پیش بینی باشند. اساساً، این موضوع تا حدّی یک واقعیت است. زیرا در غیر این صورت همه ما حداقل میلیونر بودیم. با این حال، می دانیم که بیت کوین یک دارایی نسبتاً جوان است و یافتن فرمولی که نوعی همبستگی را برای آن نشان دهد ممکن است چندان دشوار نباشد.

این ارتباط ممکن است فقط یک تصادف باشد. در واقع همان چیزی که ویتالیک بوترین، بنیانگذار اتریوم، بیان کرده است. در واقع، او به صراحت نگفت که مدل SF اشتباه است. او فقط اذعان داشت که شما نمی توانید بفهمید این مدل واقعاً کار می کند یا نه، اما نمی توانید ادعا کنید که کار نمی کند.

نحوه رویارویی با این مدل ها

اگر کسانی که نظر خاصی راجع به این مدل ندارند را کنار بگذاریم، افرادی نیز وجود دارند که به شدت با آن مخالف اند. یکی از بهترین انتقادها ضد این مدل از سوی نیکو کوردیرو (Nico Cordeiro) بیان شده است. وی که سرپرست سرمایه گذاری در شرکت ” Strix Leviathan LLC” است، دلیل “آفتاب پرست” بودن ا ین مدل را بررسی می کند.

لفظ “آفتاب پرست” به چیزی اطلاق میشود که در نگاه اول درست به نظر آید، اما با بررسی بیشتر غیر منطقی و نادرست است. می توان سه عامل اصلی را برای رد مدل SF بیان کرد. اولاً، از نمودار پایین مشخص است که نقطه های اطلاعاتی 115 ساله طلا در یک خط قرار نگرفته اند.

نمودار سرمایه بازار به مدل stock-to-flow برای طلا بدون خط
نمودار سرمایه بازار به مدل stock-to-flow برای طلا بدون خط

ثانیاً، در بازارها نمی توان قیمت را بر اساس عملکرد تاریخی پیش بینی کرد. این نیز حقیقتی است که بارها مورد تحقیق قرار گرفته و کاملاً منطقی است؛ زیرا اگر بتوانیم قیمت را بر اساس تاریخ پیش بینی کنیم، همه ما میلیونر خواهیم بود.

در نهایت به یکی از شگفت انگیزترین آمار این مدل می پردازیم! بر اساس مدل SF، در سال 2045 قیمت یک بیت کوین برابر با 235 میلیارد دلار خواهد بود. بله، این آمار مربوط به قیمت تنها یک بیت کوین است! به نظر نمی رسد هیچ صحبت دیگری راجع به این موضوع نیاز باشد. چرا که خوشبین ترین افراد نیز راجع به بیت کوین چنین پیش بینی ندارند.

آیا این پایان راه این مدل هاست؟

خیر! اگر چه این مدل ایراداتی دارد و ممکن است تماماً صحیح نباشد، اما تمامی مدل های اقتصادی دارای ایراداتی هستند. هیچ مدل اقتصادی برای پیش بینی قیمت دارایی وجود ندارد که در بلند مدت رفتاری کاملاً صحیح به خود بگیرد؛ حتی یک مدل! چون بازارها غیر قابل پیش بینی هستند.

خب چرا برخی هنوز به این مدل اعتقاد دارند؟ همانطور که قبلا بیان شد، این مدل چه به صورت تصادفی و چه غیرتصادفی، در مواقعی توانسته قیمت را پیش بینی کند. علاوه بر این، کمیاب بودن باعث ارزش ذاتی می شود که این مدل آن را در نظر گرفته است. ضمناً، مدل SF احتمالا در فازهای رشد بیتکوین کارایی داشته باشد. حداقل تا زمانی که قیمت آن به ثبات برسد. زیرا عامل افزایش قیمت بیتکوین نادر بودن آن است و از این دارایی برای فرار از تورم استفاده می شود.

همچنین قدرت پذیرش بیت کوین به طرز بی سابقه ای افزایش یافته است. بسیاری از صندوق های سرمایه گذاری نیز در فکر سرمایه گذاری در بیت کوین هستند. یا پیش از این اقدام به سرمایه گذاری نموده اند. این امر نشان می دهد که بیت کوین در مرحله رشد خود قرار دارد و در آینده می تواند الگوی SF را دنبال کند.

کاربرد مدل انباشت به جریان برای بیت کوین در آینده

هنگامی که بیت کوین رشد کند و افراد بسیاری از آن به عنوان دارایی مناسب برای سرمایه گذاری استفاده کنند، عرضه محدود میشود، اما تقاضا همچنان باقی می ماند. این امر باعث می شود کسانی که بیتکوین می خواهند، آن را از شخص دیگری خریداری کنند. زیرا راه دیگری وجود ندارد. اگرچه امکان استخراج وجود دارد، اما باز هم هنگامی که تعداد ماینرها زیاد باشد، هزینه ورود به رقابت بالا خواهد بود. همچنین زمان زیادی طول می کشد تا ماینرها به سود برسند. بنابراین، شانس کسب درآمد کاهش می یابد و مدت زمان زیادی طول می کشد تا صاحبان صندوق های سرمایه گذاری موقعیت مطلوب خود را کسب کنند.

بعد از آن احتمالاً شاهد وضعیتی خواهیم بود که در آن رفتار بیت کوین مانند طلا می شود. یعنی شاهد نوسانات عظیمی نخواهیم بود و احتمالاً مسئله هاوینگ به اندازه گذشته نقش مهمی را ایفا نمی کند. هنگامی که سرمایه بازار بیت کوین به نقطه خاصی برسد (که محاسبه آن دشوار است)، آنگاه پول کافی برای افزایش ارزش آن وجود نخواهد داشت. هرچند ارزش SF افزایش یابد. این دقیقا همان نقطه ای است که بیت کوین و SF از هم جدا می شوند.

امیدواریم مباحث مذکور قابل درک بوده باشد. به طور خلاصه می توان از این مقاله برداشت کرد که کمیابی بیتکوین موجب ارزشمند بودن آن است. یعنی عرضه محدود، افزایش تقاضا و عدم توانایی در افزایش جریان آن اساساً عوامل اصلی برای افزایش قیمت آن هستند.

وضعیت کنونی بازار

پلن B معتقد است که با توجه به روانشناسی کنونی بازار، امکان رشد قیمت تا 400-500 هزار دلار و ریزش آن تا محدوده 100-200 هزار دلار محتمل است. او باور دارد که اگر روند رشد قیمت شروع شود، فومو (FOMO) آن را به بالاترین نقاط می رساند و پس از آن به دلیل ترس بازار سقوط می کند. بنظر او، پول مورد نیاز برای افزایش قیمت از افزایش استقبال مؤسسات و سرمایه گذاران خرد حاصل می شود. با اینکه پلن B بر بازار خرسی معتقد است، چند توصیه مهم را نیز ذکر می کند:

  1. تنها به میزانی در بیت کوین سرمایه گذاری کنید که امکان از دست دادن آن را دارید. زیرا بیتکوین یک دارایی پر ریسک است.
  2. مدل های او را چندان جدی نگیرید. او معتقد است باید با این مدل ها به عنوان یک میانگین تخمینی برخورد نمود؛ نه پیشبینی دقیق قیمتی.
  3. او معتقد است که یک جنگ بزرگ میان BTC و دولت ها سر خواهد گرفت. این جنگ بر بازار تاثیر گذار بوده و ممکن است قیمت را بیشتر از پیش بینی مدل ها فاصله دهد.

سخن پایانی

پس از خواندن این مقاله ممکن است در مورد این مدلها احساس سردرگمی کنید، که طبیعی است. می توان گفت در میان اظهارات پلن B لایه هایی از واقعیت وجود دارد و بعید به نظر می رسد که تمام اظهاراتش اشتباه و فقط بر اساس تصادف باشد. اما از سوی دیگر، افرادی هستند که با برخی حقایق محکم، اشتباه پلن بی را ثابت کرده اند.

بنابراین در هنگام وجود این احساسات چندگانه، پیشنهاد میشود که تنها به خاطر یک مدل دست به اقدام بزرگی نزنید. دیدن این تحلیل ها بسیار عالی است. شاید باور کردن صعودی ترین سناریوها وسوسه انگیز باشد، اما باید منطقی فکر کنید و تحقیقات خود را انجام دهید. بیت کوین هنوز یک دارایی جوان است. باید بیشتر مورد مطالعه قرار گیرد و نحوه تکامل آن مورد بررسی قرار گیرد. اگر به بیتکوین اعتقاد دارید، بهترین کار سرمایه گذاری مناسب در آن و بررسی سبد دارایی خود در بازه ای 10 ساله است.

مطالب مرتبط

آینده پول

آینده پول

نوشته شده در مقالات
  ·   4 دقیقه مدت مطالعه
ویژگی های بلاک چین

سه ویژگی بلاک چین که مانع کلاهبرداری می شود

نوشته شده در مقالات, مقالات بلاکچین
  ·   3 دقیقه مدت مطالعه
برداشت های اشتباه از بیت کوین

بیت کوین و سه باور غلط در مورد آن

نوشته شده در مقالات, مقالات بیت کوین
  ·   2 دقیقه مدت مطالعه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×